حجتالاسلام والمسلمین حاج شیخ علی ادیب در نخستین روز فروردینماه ۱۳۳۳ در خانوادهای اصیل، متدیّن و اهل علم در شهر اصفهان چشم به جهان گشود. پدر ایشان از علمای برجسته و استادان شناختهشده حوزههای علمیه اصفهان بود که نزد مردم جایگاهی ویژه داشت و با بزرگانی همچون آیتالله بهبهانی و آیتالله شمسآبادی دوستی صمیمانه داشت. شمار زیادی از علما و فضلای شهر، از جمله آیتالله سید محمود دهسرخی، در محضر ایشان کسب علم کرده بودند.
مادر ایشان نیز بانویی از سادات صحیحالنسب حسینی طباطبایی اصفهان و از شاگردان بانو مجتهده امین بود و در کسوت استاد قرآن و احکام، شاگردان فراوانی تربیت کرد.
حاج شیخ علی ادیب تحصیلات متوسطه را در دبیرستان هراتی اصفهان به پایان رساند و همزمان به همراه پدر به حوزه علمیه رفتوآمد داشت. برای ادامه تحصیل علوم دینی به تهران مهاجرت کرد و در حوزه علمیه قائم چیذر شمیران، نزد استادانی همچون آیتالله هاشمیعلیا، آیتالله ملکوتی و آیتالله همدانی دروس مقدماتی حوزه را فراگرفت.
در همین ایام با خواهر یکی از طلاب حوزه قائم، از خانوادهای متدیّن و انقلابی، ازدواج کرد و همراه همسر خود برای ادامه تحصیلات عالی حوزوی به قم رفت. ایشان در قم از محضر استادان برجستهای چون آیتالله خامنهای که در ان زمان هفته ای دو روز از تبعید برای تدریس به قم می آمدند شرکت می کردند. ایشان از محضر ایت الله مدرس افغانی، آیتالله مشکینی، آیتالله وجدانی، آیت الله بهشتی و دیگر علمای برجسته بهرهمند شدند.
در دوران مبارزات انقلاب اسلامی، با آشنایی با آیتالله خامنهای و همراهی با شهید سیدعلی اندرزگو به جمع مبارزان پیوست. افزون بر تکثیر و توزیع اعلامیهها و نوارهای امام خمینی(ره)، با سخنرانیهای روشنگرانه علیه رژیم طاغوت در بیدارسازی مردم نقش مهمی داشتند.
اداره ساواک، به دلیل اقدامات احتیاطی ایشان، از هویت واقعی او آگاه نبود؛ چنانکه یکبار با عمامه سفید و بار دیگر با عمامه سیاه در همان شهر منبر میرفت تا ردّ تعقیب را گم کند.
پس از پیروزی انقلاب و تشکیل نهاد سیاسی ـ ایدئولوژی (که بعدها عقیدتی سیاسی نام گرفت)، از نخستین روحانیون مسئول در سازمان عقیدتی سیاسی ارتش بهشمار میرفت.
با آغاز جنگ تحمیلی و به فرمان امام خمینی(ره)، داوطلبانه عازم جبهههای جنوب شد. مسئولیت عقیدتی سیاسی پایگاه هوایی دزفول و نیز مسئولیت تبلیغات جبهههای جنوب را برعهده داشت و همراه با شهید صیاد شیرازی، امیر صالحی و دیگر رزمندگان، در تقویت روحیه معنوی نیروها نقشآفرینی کرد.
با توجه به مسئولیتهایش، یک هفته در پایگاه دزفول و یک هفته در خطوط مقدم حضور مییافت. در عملیات فاو، هنگام بمباران شیمیایی دشمن، با بخشیدن ماسک خود به یکی از رزمندگان، دچار آسیب شیمیایی شد. با وجود حدود سه سال حضور در جبهه، هیچگاه برای تشکیل پرونده به بنیاد جانبازان مراجعه نکرد و نهایتاً در سال ۱۳۸۵ عنوان جانبازی بر اساس مستندات از سوی ستاد کل ارتش به ایشان اعطا شد.
برخی از مهمترین مسئولیتهای ایشان در سالهای پس از جنگ عبارت است از:
– ریاست کمیته انقلاب اسلامی شمیران
– ریاست تبلیغات جبهههای جنوب و جذب روحانیون برای ارتش
– ریاست عقیدتی سیاسی پایگاههای نیروی هوایی دزفول، تبریز و مهرآباد تهران
– معاونت تبلیغات و روابط عمومی شهربانی کل کشور
– معاونت تربیت و آموزش سازمان عقیدتی سیاسی نیروی انتظامی
– ریاست دفتر امور روحانیون سازمان عقیدتی سیاسی ارتش
آخرین مسئولیت حاج شیخ علی ادیب، ریاست دفتر تحقیق و پژوهش سازمان عقیدتی سیاسی ارتش بود. همچنین سالها امام جماعت مساجد نمایشگاه بینالمللی تهران، امام صادق(ع) صادقیه، المهدی ظفر، نهاد ریاستجمهوری، مسجد وزارت ورزش وجوانان و مسجد دهکده فردیس را برعهده داشت.
ایشان شخصیتی خوشخلق، متواضع، معنویگرا و عمیقاً وظیفهشناس داشت. همواره بر انجام تکلیف الهی بیتوجه به تقدیر و تشکر تأکید میکرد و مقید به تهذیب نفس و فضایل اخلاقی بود. دیگران را نیز به اخلاقمداری، معنویت، تبلیغ دین و خدمت صادقانه به مردم دعوت میکرد.
* مدیریت و درایت
ایشان به مدت دو سال مدیریت حوزه علمیه حضرت عبدالعظیم(ع) تهران را بر عهده داشتند و با درایت و تدبیر خود منشأ برکات فراوان شدند. بسیاری از جوانان به تشویق ایشان وارد مسیر تحصیل علوم حوزوی شدند. یکی از ویژگیهای بارز ایشان تربیت مدیران شایسته برای بر دوش گرفتن مسولیتهای مورد نیاز جامعه بود و امروز همین افراد تربیت یافته در جایگاههای گوناگون به خدمت مشغولاند.
* در سال ۱۳۷۸ هجری شمسی، با هدف آشناسازی بانوان با علوم دینی و با این باور عمیق که «اگر بانوان جامعه اصلاح شوند، مردان جامعه نیز اصلاح خواهند شد»، تصمیم به تأسیس «مجتمع آموزشی پژوهشی کوثر خواهران» گرفتند. در این مسیر از همکاری همسر گرامی و فرزندان بزرگوارشان بهرهمند بودند. این مجتمع شامل مجموعههای زیر است:
* حوزه علمیه تخصصی کوثر در مقاطع سطح دو و سه، زیر نظر حوزه علمیه خواهران قم.
* مؤسسه قرآن و عترت نور کوثر البرز با مجوز معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که تاکنون بیش از سههزار نفر در آن دورههای قرآن، معارف دینی، تربیت مربی قرآن و تربیت مربی مهد و پیشدبستانی را گذراندهاند.
* مهد و پیشدبستانی کوثر
جهت آموزش کودکان با معارف دینی و آموزش های قرآنی فعالیت می کند که فارغ التحصیلان حوزه و موسسه قرآنی در این مرکز آموزش میدهند
ایشان با تأسیس این مجتمع ـ که نخستین مدرسه تخصصی علمیه خواهران در شهرستان فردیس استان البرز بهشمار میآید ـ تا کنون بیش از هزار بانوی علاقهمند به علوم دینی را جذب حوزه علمیه کردند و امکان تحصیل رایگان را برای آنان فراهم کردند.
* فارغالتحصیلان این مجموعه امروز در ارگان ها و زمینه هایی همچون آموزش و پرورش، دانشگاهها، ادارات دولتی، شورای حل اختلاف، دفاتر وکالت، موسسات حوزوی، مؤسسات قرآنی و مهدکودکها و… مشغول خدمت هستند.
این فعالیت گسترده از چشم بدخواهان پنهان نماند و در جریان اغتشاشات آبان ماه سال ۱۳۹۸، این مرکز مقدس مورد هجوم قرار گرفت و به آتش کشیده شد. با وجود خسارتهای فراوان و عدم حمایت کافی دستگاههای مسئول، حاج آقا ادیب با فروش بخشی از منزل شخصی خود بخش عمده هزینههای بازسازی را تأمین کردند و با همکاری خیرین، حوزه را مجدداً بازسازی و احیا کردند.
* حوزه علمیه کوثر در حوادث موسوم به «شبهکودتای ۱۸ دیماه ۱۴۰۴» نیز بار دیگر هدف حمله قرار گرفت و دچار آتشسوزی شد. امید است با پیگیری مسئولان استان، این مرکز علمی ـ پژوهشی دوباره بازسازی شده و همچون گذشته در خدمت بانوان فرهیخته شهرستان قرار گیرد.
از سال ۱۳۸۳ هجری شمسی، به مدت ۲۱ سال، با پیامدهای ناشی از آسیبهای شیمیایی دوران جنگ دستوپنجه نرم کردند. با وجود بستریهای مکرر در بیمارستان، فعالیتهای خیرخواهانه ایشان قطع نشد. از جمله خدمات ماندگارشان بازسازی امامزاده سید محمد نکوآباد اصفهان بود که علاقه ویژهای به آن داشتند و وصیت کردند در همان مکان مقدس به خاک سپرده شوند.
در روز ۲۷ اسفندماه ۱۴۰۴ هجری شمسی، همزمان با ۲۸ رمضان المبارک ۱۴۴۷ قمری، پس از سالها مجاهدت، خدمات مخلصانه و تحمل رنج بیماری، در سن ۷۲ سالگی به ملکوت اعلی پیوستند. امید است راه روشن ایشان در خدمت به دین، مردم و تهذیب نفس، چراغ هدایت نسلهای آینده باشد.*